Veiligheid

Heropening scholen, docenten, vakdocenten, leerlingen -en ouders

Bij de inzet van vakdocenten in relatie tot het nieuwe coronavirus (COVID-19)

1. Achtergrondinformatie

2. Scholen als werkgever

3. De school als werkplek

4. Vakdocent & protocol

5. Vertrouwenspersoon (VCP)

Dit jaar moeten we leren leven en werken in aanwezigheid van (de gevolgen van) het coronavirus/COVID -19. Vanuit het oogpunt van goed werkgeverschap en goed werknemerschap, is het aan beide partijen om er alles aan te doen besmetting te voorkomen – teneinde alle betrokkenen een veilige omgeving te bieden. 

De 5e Dag gaat er vanuit dat alle betrokkenen – kinderen, ouders, docenten, werknemers, vakdocenten en scholen – zich op de juiste wijze gedragen m.b.t. COVID -19. 

In dit document heeft De 5e Dag vastgelegd hoe er – haar inziens – een veilige omgeving kan worden gecreëerd en risicosituaties kunnen worden vermeden m.b.t. COVID – 19. Daarnaast wordt aangegeven hoe er wordt omgegaan bij een eventuele COVID – 19 besmetting.

Gezien de importantie van een veilige omgeving voor kinderen en alle betrokkenen, wil De 5e Dag haar COVID – 19 beleid continu te verbeteren. Verbeterpunten worden geagendeerd en tot actiepunten verwerkt. 

  1. Dit document is voor het laatst herzien op 21 april 2020. De inhoud is gebaseerd op de beschikbare informatie op bovenstaande datum, vanuit diverse bronnen, waaronder: Website Arbo Ned, www.rijksoverheid.nl , www.thuisarts.nl ,  www.who.int , het RIVM, de GGD. 

Dit document dient als hulpmiddel is met zorg samengesteld op basis van de meest recente beschikbare informatie. U kunt als betrokkene aan dit document echter geen rechten ontlenen. 

1: Achtergrondinformatie

Over het coronavirus (COVID-19)

Het is nog steeds van het allergrootste belang om de verspreiding van het coronavirus zoveel mogelijk te vertragen. Iedere dag dat het virus wordt vertraagd, levert tijdswinst op voor de gezondheidszorg.

  • Diagnose

De ziekte COVID-19 kent verschillende verschijningsvormen. De periode tussen besmetting en het ontstaan van de eerste klachten noemen we de incubatieperiode. De meeste mensen krijgen klachten op dag vijf of zes na besmetting, zelden pas na twaalf dagen of later. Het RIVM beschouwt een quarantaineperiode van veertien dagen als veilig.

Sommige mensen ervaren helemaal geen klachten, anderen alleen milde luchtwegklachten (keelpijn, hoesten, niezen, reuk- en/of smaakverlies) en sommigen krijgen last van koorts, kortademigheid, vermoeidheid, buikklachten en spierpijn. In de praktijk is het lastig om vast te stellen wie er wel of niet besmet is met het coronavirus. Daardoor missen we de zekerheid van een diagnose.

  • Handen en contactoppervlakken

Hoe lang het virus overdraagbaar is via contactoppervlakken (onder andere kranen, deurklinken en balies), is afhankelijk van het soort materiaal en de omstandigheden. 

Volgens de schattingen kan dit tussen de vier uur en negen dagen zijn. Desinfectie of wegwassen met reguliere schoonmaakmiddelen is voldoende om een contactoppervlak weer veilig te maken. De beste manier om uzelf te beschermen is door uw handen regelmatig gedurende twintig seconden te wassen met vloeibare zeep. Zo spoelt u alle virusdeeltjes die zijn blijven kleven weer weg.

  • Betrouwbare testen

Voor het onderwijs gelden dezelfde regels als testen in de zorg. Zie hier voor meer informatie.

  • Screening

Het is werkgevers/scholen niet toegestaan om zelf te screenen met behulp van temperatuurcontroles en vragenlijsten. Dit vanwege juridische bezwaren vanuit de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). 

Een werkgever moet wel duidelijke instructies communiceren aan werknemers: dat ze geacht worden met klachten passend bij het coronavirus zich niet op de werkplek te begeven. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) maakt een uitzondering voor werkgevers in de zorg. Zij mogen hun werknemers volgens de AP wel controleren op corona.

  • Kinderen/Leerlingen

21 April j.l. zijn de voorlopige resultaten van verschillende onderzoeken en surveillance data gepresenteerd aan het Outbreak Management Team (OMT). 

Hoewel deze onderzoeken nog niet afgerond zijn en er nog beperkte surveillance data beschikbaar zijn, impliceren deze dat het verloop van de infectie onder kinderen die ziek worden, mild is. Kinderen krijgen minder vaak klachten en worden relatief minder vaak opgenomen voor COVID-19 dan volwassenen. Ook lijken kinderen met onderliggende medische problematiek geen groter risico te lopen op een ernstig beloop van COVID-19 dan gezonde kinderen. 

Van alle gemelde COVID-19-patiënten heeft amper 1% de leeftijd onder de 20 jaar, terwijl deze leeftijdsgroep circa 22% van de gehele bevolking uitmaakt. Kinderen zijn dus ondervertegenwoordigd in de patiëntenpopulatie. Dit wordt ondersteund door de eerste resultaten van een seroprevalentieonderzoek. Uit dit onderzoek blijkt dat in de bevolkingsgroep tot 20 jaar het laagste percentage met antistoffen tegen COVID-19 gevonden wordt. Ook lijkt de verspreiding vanuit kinderen niet groter te zijn dan vanuit volwassenen; er zijn aanwijzingen dat deze kleiner is. Uit modelleringswerk blijkt dat het openen van de kinderopvang en de basisscholen waarschijnlijk niet zal leiden tot aanzienlijke extra ziektelast en belasting van de zorg. 




2. Scholen als werkgevers 

Als werkgever dienen scholen zich o.a. te richten op:

  • Advies over preventieve maatregelen richting kinderen, ouders, docenten, vakdocenten.
  • Inschatting maken van gezondheidsrisico’s en maatregelen van uw (individuele) docenten -en werknemers, onder andere ter bescherming van kwetsbare werknemers (ziek en/of zwanger) en met werknemers met een verhoogd risico.
  • Maatregelen te nemen bij (verdenking van) besmetting met het coronavirus bij een werknemer.
  • Een inschatting maken over de mentale belasting van uw docenten -en  werknemers (eenzaamheid, trauma- en rouwverwerking) en spanningen op de werkvloer.
  • Ziekmeldingen

Als school dient u de (medische) privacy van werknemers in acht te nemen. Als u overweegt uw docent / werknemer als ziek te registreren, stelt u zichzelf de vraag: is mijn werknemer te ziek om te werken? 

Als dat het geval is, registreert u hem of haar als ziek. Als uw werknemer echter door de overheidsmaatregelen of andere omstandigheden niet kan werken, dan ligt het aan de situatie. De onderstaande tabel kan uitsluitsel bieden. Als u hierover twijfelt dan is het goed om met uw arbodienst te overleggen.

Wanneer er geen aanleiding is om uw werknemer als ziek te registreren, dan kunt u (thuis)werken faciliteren of normale verlofregelingen gebruiken zoals vakantiedagen, calamiteitenverlof, (kortdurend) zorgverlof en ouderschapsverlof.

  • Speciale groepen werknemers

De kans op besmetting met het nieuwe coronavirus is in de basis voor iedereen gelijk. Maar er zijn wel speciale groepen werknemers bij wie een besmetting met het coronavirus kan leiden tot grotere gevolgen. U kunt hierbij denken aan werknemers met een kwetsbare gezondheid. Maar ook aan werknemers met een verhoogd risico op basis van hun werk- of privésituatie, zoals het hebben van een kwetsbaar gezinslid. Het is goed om zorgen die leven bij de werknemers te bespreken.

Uw werknemer hoeft geen medische informatie met de school te delen, omdat dit gezien wordt als vertrouwelijke informatie. Als het gaat om werknemers die zelf denken in een risicogroep te vallen door een medisch probleem, dan kunt u ze vragen om contact op te nemen met de arbodienst. De bedrijfsarts heeft medisch beroepsgeheim en kan de gezondheidstoestand en het risico van uw werknemers inschatten. Vervolgens kan de bedrijfsarts u adviseren bij het afwegen van alle verschillende factoren in relatie tot werk. De uitspraak van de bedrijfsarts heeft een adviserend karakter (Arbowet).

  • Werknemers met een kwetsbare gezondheid

Werknemers met een kwetsbare gezondheid (kwetsbare werknemers volgens de RIVM- definitie) hebben een verhoogd risico op een ernstig ziektebeloop als zij besmet raken met het coronavirus. Dit betekent dat zij vaker ernstige complicaties krijgen, een langere hersteltijd en een grotere kans op overlijden hebben. 

Deze kwetsbare werknemers moeten daarom extra beschermd worden tegen besmetting met het coronavirus: in de privé- en werksituatie. Kwetsbare werknemers moeten grote groepen en het reizen met het openbaar vervoer volledig vermijden. Onder deze groep vallen in ieder geval:

  • Zwangere werknemers.
  • (Chronisch) zieke werknemers.
  • Werknemers met verhoogd risico

Werknemers met een verhoogd risico delen we op in twee groepen. 

  1. Werknemers die op basis van hun functie een verhoogd risico hebben op besmetting. Dit heeft betrekking op de arbeidsomstandigheden (de werkbelasting). Dat kan aan de inhoud van het werk liggen of aan een grote hoeveelheid (nauwe) contacten. 
  1. Werknemers met een kwetsbaar persoon in de persoonlijke omgeving. Er moet een speciale afweging worden gemaakt als een werknemer een kwetsbaar gezinslid heeft. Denk hierbij aan mantelzorgers of mensen met een kind met een kwetsbare gezondheid. 
  • Werknemers die een risico vormen

Als u te maken heeft met patiënten of klanten met een kwetsbare gezondheid kan uw werknemer een risico vormen op de werkplek. Het is belangrijk dat u zich dat realiseert. Is hier binnen uw organisatie sprake van, dan adviseren wij u contact op te nemen met uw arbodienst. Vaak zijn hiervoor via de eigen branche-/beroepsvereniging al richtlijnen ontwikkeld.

 

  • Maatregelen versoepelen en opheffen

De overheid zal de maatregelen in omgekeerde volgorde gaan versoepelen of opheffen. Bij het versoepelen van de maatregelen is er waarschijnlijk meer ruimte voor maatwerk, omdat er minder tijdsdruk is. De verwachting is dat er langere tijd sprake gaat zijn van een anderhalve-meter-samenleving. Het versoepelen, opheffen of weer aanscherpen van de maatregelen hangt sterk samen met het aantal ziekenhuisopnames. Ook deze periode vraagt van werkgevers en werknemers dus een continue flexibiliteit en aanpassingsvermogen. Gebruik de huidige periode om iedereen hierop voor te bereiden.

  • Communicatie

Nu elkaar ontmoeten minder vanzelfsprekend is en de overheid regelmatig nieuwe (termijnen voor de) maatregelen afkondigt, is goede communicatie essentieel. Zorg dat u in staat bent om op korte termijn uw werknemers en indien nodig uw leerlingen, ouders en leveranciers te kunnen informeren. Deel in ieder geval informatie over het volgende:

  • Informeer over de genomen maatregelen in het kader van het coronavirus.
  • Informeer over richtlijnen voor ziekteverlof en bijzonder verlof.
  • Overweeg het instellen van een centraal communicatiepunt voor de verschillende doelgroepen.
  • Werknemers aanhouden

Het coronavirus en de overheidsmaatregelen hebben voor veel organisaties grote financiële gevolgen. Zeker wanneer uw organisatie weer mag herstarten of opschalen en er mogelijk een piekdrukte ontstaat. Een goede vertrouwensband tussen werkgever en werknemer zorgt ervoor dat u gezamenlijk tot goede afspraken kunt komen; ook als dit betekent dat een werknemer (tijdelijk) niet in dienst kan blijven. 

  • Veerkrachtige organisatie

Communiceer actief met werknemers, leerlingen en ouders. Door hen op de hoogte houden van de positie van uw organisatie kunnen angsten de kop worden ingedrukt. Probeer bij officiële communicatie de juiste overeengekomen lijnen vast te houden. Dit geeft overzicht en voorspelbaarheid, en daarmee rust.

 

 

3: De school als werkgever en het klaslokaal als werkplek

De werkgever dient te zorgen voor passende maatregelen. De onderstaande adviezen helpen school / de werkplek veilig te houden. 

  • Weren van de werkplek: verdenking is voldoende

Verdenking van het coronavirus bij een docent / werknemer of zijn/haar gezinsleden is voldoende aanleiding om de werknemer van de werkplek te weren. 

U mag directief en bij herhaling melden dat personen die voldoen aan één van onderstaande punten tijdelijk niet welkom zijn en worden verzocht de werkplek niet te betreden. Herhaal dit bij ieder eerste contact en doe het verzoek om eventuele afspraken om te zetten in telefonische afspraken.

Weer iedere persoon van de werkplek die:

  • milde luchtwegklachten (neusverkoudheid, hoesten, keelpijn) en/of koorts heeft.
  • nauw contact heeft gehad met een persoon met luchtwegklachten en/of koorts (een zieke). Nauw contact betekent:
    • Het zich gedurende vijftien minuten binnen twee meter van een zieke bevinden.
    • Het delen van een leefruimte met een zieke (zoals gezinsleden).
    • Fysieke aanraking met een zieke (zoals handen schudden).
  • de afgelopen veertien dagen is teruggekeerd uit het buitenland.

Weer alle werknemers met luchtwegklachten en/of koorts totdat zij gedurende 24 uur klachtenvrij zijn. Zij kunnen immers drager zijn van het coronavirus en collega’s of derden besmetten op de werkplek. Juist op deze werkplekken moeten we verspreiding van het coronavirus tot een minimum beperken om zo de continuïteit van het vitale proces en de organisatie te waarborgen.

  • Zieke op de werkplek

Als een persoon onverhoopt op school / de werkplek luchtwegklachten en/of koorts blijkt te hebben, dan adviseren we de volgende maatregelen:

  • Stuur de desbetreffende werknemer direct naar huis; de werknemer mag terugkeren als hij/zij en diens gezinsleden, gedurende 24 uur volledig klachtenvrij zijn.
  • Ventileer de ruimte(s) waar de werknemer is geweest gedurende een half uur.
  • Reinig en desinfecteer alle contactoppervlakken (o.a. gereedschap, toetsenbord, trapleuningen, liftknoppen) met reguliere schoonmaakmiddelen.
  • Coronavirus op de werkplek

Als er sprake is van een bevestigde coronabesmetting op school / de werkplek adviseren wij u het volgende:

  • Als de persoon klachten had tijdens de aanwezigheid op de werkplek, onderneem dan de acties zoals genoemd bij ‘Zieke op de werkplek’.
  • Vraag de GGD om advies en informeer eventueel uw arbodienst.
  • Maak indien mogelijk een logboek van mensen met wie de desbetreffende persoon nauw contact heeft gehad (fysieke aanraking en/of binnen twee meter gedurende vijftien minuten). Ga hierbij zorgvuldig om met de privacy van alle betrokkenen.
  • Weer alle werknemers met wie nauw contact is geweest, indien mogelijk, preventief veertien dagen van de werkplek. Ga hierbij zorgvuldig om met de privacy van alle betrokkenen.
  • Doe een geanonimiseerde mededeling aan alle werknemers met:
    • een extra oproep alert te zijn op luchtwegklachten.
    • informatie over de door u genomen/te nemen maatregelen.
  • Heb speciale aandacht voor zorgen bij kwetsbare werknemers en werknemers met een verhoogd risico.
  • Terugkeer naar de werkplek

Wanneer een persoon en diens gezinsleden binnen de incubatieperiode van veertien dagen geen ziekteverschijnselen ontwikkelen, is het aannemelijk dat er geen gevaar meer is op besmetting. 

Echter, indien een gezinslid van de werknemer wel ziek wordt, begint daarmee de incubatieperiode van veertien dagen voor de werknemer opnieuw. Voor werknemers die ziek zijn geweest en die volledig zijn hersteld, geldt dat zij weer aan het werk kunnen wanneer zij (en hun gezinsleden) 24 uur klachtenvrij zijn.

  • Veiligheid in de school

Het virus kan niet via de normale huid binnendringen, maar wel via kleine druppels de slijmvliezen van de ogen, neus, mond en luchtwegen binnendringen. Deze druppels kunnen maar een beperkte afstand overbruggen. Er zijn aanwijzingen dat het voorzien in goede ventilatie de kans op besmetting kan verkleinen. Wij adviseren de school het volgende:

  • Heeft u een mechanische ventilatie, zet dan bij normale bezetting de ventilatiestand hoger. Bij minimale bezetting volstaat de normale ventilatiestand.
  • Laat uw ventilatiesysteem eerder beginnen en later eindigen dan normaal (bijvoorbeeld twee uur voor en na werktijd).
  • Bij binnenklimaatsystemen waarbij lucht gerecirculeerd wordt, adviseren we u contact op te nemen met uw installateur. Die kan kijken of aanvullende maatregelen nodig zijn om te voorkomen dat eventuele virusdruppels via recirculatie binnenkomen.
  • Mocht u uw gebouw op een natuurlijke manier ventileren, dan adviseren we u frequenter te luchten dan normaal.

Ook willen we voor de zekerheid aandacht vragen voor het toiletgebruik, zodat verspreiding van de coronavirus in fecesdeeltjes via de lucht ook tegengegaan wordt. Attendeer uw docenten / werknemers erop de toiletdeksel voor het doorspoelen te sluiten. Daarnaast is het ventileren van de toiletruimte ook van belang.

Veel scholen zijn minder in gebruik vanwege de maatregelen van de overheid. Wanneer warm water langdurig stilstaat omdat kranen niet langer worden doorgespoeld, ontstaat er een risico op legionellabesmetting. 

  • Hygiënemaatregelen

Het dragen van mondkapjes of handschoenen door personeel dat hier niet in getraind is, werkt niet beschermend. Er is zelfs bewijs dat deze middelen kunnen leiden tot meer verspreiding wanneer zij niet goed gebruikt worden. Daarbij is het langdurig dragen van handschoenen schadelijk voor de huid.

Informeer werknemers over maatregelen ten aanzien van persoonlijke hygiëne:

  • Raak zo min mogelijk de ogen, neus en mond aan.
  • Hoest en nies in de binnenkant van de elleboog en gebruik papieren zakdoekjes, gooi deze na gebruik direct weg.
  • Stel middelen beschikbaar voor een goede handhygiëne:
    • Was regelmatig de handen met water en zeep en droog af met papieren handdoekje

 

    • Gebruik handalcohol met een terugvetter als er geen handenwasgelegenheid is.
  • Hang mededelingen ter herinnering bij de ingang, lunchruimtes en toiletten.
  • Maak contactoppervlakken dagelijks meerdere keren schoon met reguliere schoonmaakmiddelen: handgrepen, leuningen, lichtknoppen, liftknoppen, balies, gereedschap, toetsenborden, computermuizen, telefoons, kranen, zeephouders, gootstenen, toiletten etc.
  • Besteed aandacht aan het afwassen van servies en bestek met water en zeep. Bij voorkeur op een hoge temperatuur in de vaatwasser.

4. Inzet vakdocenten & protocol

Als organisatie vinden wij  het belangrijk om vakdocenten te informeren over het coronavirus. Hierbij vragen wij alle vakdocenten het hieronder beschreven protocol te volgen. Ook beschrijven wij welk proces en welke maatregelen wij treffen in elke fase van de bemiddeling tussen school en vakdocent. 

Het kan zijn dat de school waar de vakdocent werkt een eigen protocol heeft. In dat geval is het protocol van de opdrachtgever leidend. 

  • Beschikbaarheid opgeven

Vakdocenten dienen bij het opgeven van hun beschikbaarheid klachtenvrij te zijn.

Indien je als vakdocent je beschikbaarheid opgeeft, dien je je geheel gezond te voelen. Dit wil zeggen, bij neusverkoudheid, loopneus, niezen, keelpijn, lichte hoest, verhoging (tot 38 graden Celsius) of koorts – stel je jezelf niet beschikbaar voor de komende week. Indien je 24 uur klachtenvrij bent, mag je als vakdocent / onderwijspersoneel weer beschikbaar stellen via de app.

  • Lesgeven op school

De overheid geeft aan dat iedereen die gezond is, naar school kan gaan. Dit geld voor ook voor docenten en vakdocenten. Voor iedereen – en ook voor de vakdocent – gelden daarbij de algemene maatregelen:

  • Was je handen 20 seconden lang met water en zeep, daarna goed drogen
  • Was je handen voordat je naar buiten gaat, als je weer thuis komt, als je je neus hebt gesnoten, natuurlijk voor het eten en nadat je naar de wc bent geweest.
  • Hoest en nies in de binnenkant van je elleboog
  • Gebruik papieren zakdoekjes om je neus te snuiten en gooi deze daarna weg
  • Was daarna je handen 
  • Schud geen handen 
  • In de klas en op school

Docenten, vakdocenten en personeelsleden dienen onderling de afstand van 1,5 meter in acht nemen.

Kinderen in het primair onderwijs hoeven onderling geen 1,5 meter afstand te bewaren. Kinderen moeten zo veel mogelijk 1,5 meter afstand bewaren ten opzichte van volwassenen.

Daarbij heeft het RIVM in haar advies expliciet rekening gehouden met het feit dat afstand houden voor bepaalde categorieën leerlingen in de praktijk lastig zal zijn. Zo is het in de praktijk onmogelijk om kleuters te verbieden op schoot van de meester of de juf te klimmen, en is het voor sommige leerlingen met gedragsproblemen ook heel lastig om afstand te houden. 

Een leerling met een gat in de knie heeft een pleister en een knuffel nodig, en leerlingen in het speciaal onderwijs hebben specifieke zorg nodig. Dat mag en is ook verantwoord. 

  • Na de lesdag, mogelijke ziekteverschijnselen en testen

Voor vakdocenten, docenten en onderwijspersoneel geldt hetzelfde testprotocol als voor de zorg. Dit betekent dat wanneer je als vakdocent klachten hebt, er laagdrempelig getest kan worden. Is deze test negatief, dan kan je aan het werk. Is de test positief dan blijft je thuis tot dat er 24 uur geen verschijnselen meer zijn.

Een medewerker met minimaal 24 uur symptomen van COVID-19 (hoesten en/of neusverkouden en/of koorts) kan getest worden. Totdat de testuitslag bekend is:

  • Medewerkers met koorts: thuisblijven
  • Medewerkers zonder koorts: thuisblijven 

Als de testuitslag bekend is:

  • Indien de test negatief is kan men aan het werk met algemene hygiënemaatregelen.
  • Indien de test positief is: thuisblijven tot 24 uur klachtenvrij.

NOTE: Al het onderwijspersoneel is welkom bij de GGD’en voor een corona test. Alle GGD’en hebben hiervoor een testfaciliteit ingericht en voldoende testafname-capaciteit om onderwijspersoneel met ziekteverschijnselen van COVID-19 te testen. De gegevens vindt je op ggd.nl

De arts stelt je vragen over uw werk en je gezondheid. Een van de vragen is of u minimaal 24 uur ziekteverschijnselen van COVID-19 heeft. De arts doet deze medische check op basis van de Uitgangspunten inzetten en testen zorgmedewerkers van de richtlijn COVID-19 van het Landelijk Coördinatie Infectieziektebestrijding.

5. Vertrouwenspersoon de 5e Dag

Wanneer er zich een situatie voordoet waarin een betrokkene zich onveilig voelt, besmet raakt met het CORVID -19 virus,  of daadwerkelijk ziek wordt, kan deze betrokkene terecht bij de vertrouwenspersoon (VCP) van De 5e Dag. Deze is te bereiken via info@5edag.nl

De VCP van De 5e Dag zal het volgende protocol volgen:

Stap

Omschrijving

Wie

Opmerkingen

1.

Constatering

VCP

 

2.

Non – actief vakdocent

VCP / account manager school

 

3.

School informeren

VCP / account manager school

 

4.

Hoor en wederhoor, vakdocent wordt getest bij de GGD

Vakdocent

 

5.

Informeren school inzake uitslag van de GGD test en evt. te nemen stappen. 

VCP & bestuur

 

6.

Analyse in welke mate de vakdocent het proces heeft gevolgd

VCP 

 

7.

Informeren partijen

VCP

 

8.

Vakdocent actief/non-actief

VCP

 

 You can visit